Tachograf w busie do 3,5 t – od kiedy obowiązek i kogo dotyczy?
Do tej pory busy dostawcze i lekkie pojazdy o DMC do 3,5 tony funkcjonowały poza systemem obowiązków tachograficznych znanych z transportu ciężkiego. Od 1 lipca 2026 roku sytuacja ta zmienia się dla wszystkich firm realizujących międzynarodowy przewóz towarów pojazdami w tym przedziale wagowym. Obowiązek nie wynika z nowych przepisów – Pakiet Mobilności przyjęty jako rozporządzenie (UE) 2020/1054 już od 2020 roku precyzuje ten termin. 1 lipca 2026 roku to po prostu data jego wejścia w życie.
Kogo dotyczy nowy obowiązek?
Obowiązek montażu tachografu obejmie od 1 lipca 2026 roku wszystkie pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 tony do 3,5 tony (łącznie z przyczepą lub naczepą), które wykonują zarobkowy międzynarodowy przewóz towarów lub kabotaż. Dotyczy to zarówno pojazdów nowo rejestrowanych po tej dacie, jak i wszystkich busów już użytkowanych w flocie – jeśli wykonują trasę poza granice kraju, muszą być wyposażone w tachograf.
Obowiązek dotyczy firm transportowych z licencją na busy, ale też wszystkich przedsiębiorców, dla których transport jest tylko częścią działalności – firm handlowych, produkcyjnych i usługowych, które wysyłają własne towary busami za granicę.
Kluczowe jest rozróżnienie: obowiązek dotyczy wyłącznie transportu o charakterze zarobkowym. Przewozy na potrzeby własne – gdy kierowca jest pracownikiem firmy, firma ma tytuł prawny do pojazdu i przewóz jest pomocniczy wobec głównej działalności – są zwolnione, pod warunkiem że prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia kierowcy (poniżej 30% miesięcznego czasu pracy).
Co jest wyłączone z nowego obowiązku?
Nowe przepisy nie obejmują busów wykonujących wyłącznie krajowy transport w Polsce – przewozy krajowe pozostają bez zmian. Busy do przewozu osób mieszczące do 9 osób łącznie z kierowcą, jeśli nie przewożą towarów, również nie są objęte obowiązkiem. Pojazdy elektryczne i zasilane paliwami alternatywnymi, które ze względu na masę akumulatorów korzystają z podwyższonego limitu DMC do 4,25 tony, mogą być objęte obowiązkiem tachografu jeśli wykonują transport międzynarodowy – warto to zweryfikować indywidualnie.
Uwaga na zestawy z przyczepą: jeśli bus sam ma np. 2,2 t DMC, ale ciągnie przyczepę i łączne DMC zestawu przekracza 2,5 t – taki zestaw podlega obowiązkowi tachografu już od 1 lipca 2026 roku.
Jaki tachograf jest wymagany?
Busy objęte nowym obowiązkiem mogą być wyposażone wyłącznie w inteligentny tachograf drugiej generacji (G2V2). To najnowszy standard urządzenia rejestrującego, który w porównaniu do starszych modeli oferuje automatyczny zapis przekroczeń granic (bez konieczności zatrzymania i ręcznego wpisu), zapis lokalizacji co trzy godziny, interfejs Bluetooth umożliwiający integrację z zewnętrznymi systemami zarządzania flotą, zwiększoną pamięć przechowującą dane aktywności kierowcy przez 56 dni (zamiast 28 dni w starszych modelach) oraz zapis danych o załadunku i rozładunku.
Montaż tachografu G2V2 musi być wykonany w warsztacie posiadającym uprawnienia do instalacji i kalibracji tachografów, a urządzenie musi zostać skalibrowane i zalegalizowane przed dopuszczeniem do eksploatacji.
Obowiązki nowe dla kierowców busów
Od 1 lipca 2026 roku kierowcy busów realizujących transport międzynarodowy będą objęci takimi samymi normami czasu jazdy i odpoczynku jak kierowcy ciężarówek powyżej 3,5 tony – wynikającymi z rozporządzenia 561/2006. Maksymalny dzienny czas jazdy wynosi 9 godzin (możliwość wydłużenia do 10 godzin dwa razy w tygodniu), tygodniowy czas jazdy nie może przekroczyć 56 godzin, a łączny limit dla dwóch tygodni to 90 godzin. Po każdych 4,5 godzinach jazdy obowiązkowa jest przerwa co najmniej 45 minut. Regularny odpoczynek dobowy wynosi 11 godzin, skrócony 9 godzin – możliwy maksymalnie trzy razy między odpoczynkami tygodniowymi.
Kierowcy busów, którzy do tej pory nie korzystali z tachografów, muszą przejść szkolenie z obsługi urządzenia, prawidłowego wyboru trybów aktywności i procedury wpisu manualnego. Braki wiedzy generują mandaty – za brak wymaganych wpisów kara dla kierowcy wynosi 100 zł za każdy dzień.
Firma musi ponadto zapewnić regularne pobieranie danych z tachografu co 90 dni i kart kierowców co 28 dni oraz ich archiwizację przez wymagany okres.
Kary za brak tachografu w busie od 1 lipca 2026
Przepisy nie przewidują okresu przejściowego. Od 1 lipca 2026 roku brak wymaganego tachografu w busie wykonującym transport międzynarodowy będzie naruszeniem prawa. Kara za brak tachografu w pojeździe, który powinien go posiadać, wynosi 10 000 zł. Kara za brak licencji transportowej – wymaganej równolegle – wynosi 12 000 zł. Obie kary mogą być nałożone jednocześnie na przewoźnika.
Jak się przygotować – plan działania dla przewoźnika
Warsztatów uprawnionych do montażu tachografów G2V2 jest ograniczona liczba, a doświadczenie z poprzednich terminów regulacyjnych pokazuje, że kolejki wydłużają się radykalnie na kilka miesięcy przed datą obowiązku. Przewoźnicy, którzy odwlekają montaż na ostatnią chwilę, ryzykują, że termin ich przypada już po 1 lipca. Warto zidentyfikować pojazdy wymagające wyposażenia w tachograf, zamówić karty kierowców z wyprzedzeniem (wydanie karty trwa kilka tygodni), zaplanować montaż w certyfikowanym warsztacie i zorganizować szkolenia kierowców.
W Polsce dostępne jest dofinansowanie do zakupu tachografów G2V2 ze środków Krajowego Planu Odbudowy (KPO) w ramach pomocy de minimis – szczegóły reguluje rozporządzenie ministra infrastruktury z 14 października 2025 r.
FM Professional wspiera zarządzanie danymi z tachografów w busach na takich samych zasadach jak w pojazdach ciężarowych: zdalny odczyt plików DDD przez magistralę CAN, archiwizacja z datownikiem i alerty o zbliżających się terminach odczytu. Więcej: Tachograf inteligentny – zdalny odczyt, obowiązki i integracja z GPS | Monitoring GPS vanów i busów firmowych
FAQ – tachograf w busie do 3,5 t od 1 lipca 2026
Czy tachograf w busie dotyczy przewozów krajowych?
Nie – od 1 lipca 2026 roku obowiązek tachografu dla busów 2,5-3,5 t dotyczy wyłącznie transportu międzynarodowego i kabotażu. Busy używane wyłącznie do przewozów krajowych w Polsce nie są objęte nowym obowiązkiem.
Czy bus elektryczny o DMC 3,8 t musi mieć tachograf?
Tak – jeśli bus elektryczny lub zasilany paliwem alternatywnym o podwyższonym limicie DMC wykonuje zarobkowy transport międzynarodowy, obowiązek tachografu dotyczy go na takich samych zasadach jak pozostałych pojazdów objętych przepisami.
Jakie są kary za brak tachografu w busie po 1 lipca 2026?
Kara za brak tachografu w pojeździe, który powinien go posiadać, wynosi 10 000 zł. Brak licencji transportowej grozi dodatkową karą 12 000 zł. Obie kary mogą zostać nałożone jednocześnie.
Czy przewóz na potrzeby własne busem wymaga tachografu?
Nie – jeśli przewóz spełnia kryteria przewozu na potrzeby własne (kierowca jest pracownikiem firmy, firma ma tytuł prawny do pojazdu, przewóz jest pomocniczy wobec głównej działalności i prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia kierowcy). Jeśli te kryteria nie są spełnione, inspektor potraktuje przewóz jako transport zarobkowy i nałoży kary.
+48 22 638 30 38 | biuro@fmsolutions.pl | fmsolutions.pl
