Telemetria w transporcie – co to jest i jak dane telematyczne pomagają zarządzać flotą
„Telematyka”, „telemetria”, „IoT w transporcie” – te słowa padają coraz częściej w rozmowach o nowoczesnym zarządzaniu flotą, ale nie każdy wie, co za nimi stoi i czym właściwie różnią się od zwykłego GPS. Ten artykuł wyjaśnia, czym jest telemetria i telematyka w transporcie, jakie dane przesyłają urządzenia zamontowane w pojazdach i w jaki sposób te dane przekładają się na konkretne decyzje biznesowe.
Czym jest telemetria w transporcie?
Telemetria to technologia zdalnego pomiaru i przesyłania danych z obiektów – w przypadku transportu z pojazdów – do serwera, gdzie są przetwarzane i prezentowane operatorowi. Słowo pochodzi z greki: tele (daleko) i metron (miara). W praktyce oznacza to, że urządzenie zamontowane w pojeździe nieprzerwanie mierzy dziesiątki parametrów i przesyła je przez sieć GSM do systemu zarządzania flotą.
Telematyka to pojęcie szersze – łączy telekomunikację z informacją. W transporcie oznacza zintegrowany system, który zbiera dane telemetryczne z pojazdu, przetwarza je i dostarcza fleet managerowi lub dyspozytorowi w formie czytelnych raportów, alertów i wizualizacji na mapie.
Jakie dane zbiera system telematyczny?
Nowoczesne urządzenie telematyczne przesyła dane z kilku niezależnych źródeł jednocześnie.
Dane lokalizacyjne GPS
Podstawowa warstwa danych to pozycja pojazdu w czasie rzeczywistym z dokładnością do kilku metrów, historię tras z dokładnym przebiegiem każdego przejazdu, prędkość chwilową i kierunek jazdy oraz zdarzenia geofencingu – wjazd i wyjazd ze zdefiniowanych stref.
Dane z magistrali CAN pojazdu
Magistrala CAN (Controller Area Network) to wewnętrzna sieć komunikacyjna pojazdu, przez którą sterowniki pokładowe wymieniają informacje. Urządzenie telematyczne podłączone do CAN odczytuje bezpośrednio z komputera pokładowego: obroty silnika, temperaturę cieczy chłodzącej, poziom paliwa i zużycie paliwa w czasie rzeczywistym, stan licznika, stan akumulatora, informacje o błędach OBD i kodach usterek, dane z tachografu (czas jazdy i aktywności kierowcy), ciśnienie oleju oraz parametry silnika niedostępne przez żadne inne źródło. To właśnie integracja CAN sprawia, że system telematyczny dostarcza danych nieosiągalnych dla prostego lokalizatora GPS.
Dane z akcelerometru 3D
Akcelerometr 3D zamontowany w urządzeniu GPS rejestruje zdarzenia dynamiki jazdy: gwałtowne przyspieszenia, gwałtowne hamowania, ostre zakręty i zdarzenia wstrząsów. Na podstawie tych danych system buduje profil stylu jazdy każdego kierowcy i generuje raporty eco drivingu.
Dane z czujników zewnętrznych
Do urządzenia telematycznego można podłączyć dodatkowe czujniki: sondę paliwową mierzącą poziom paliwa w zbiorniku z dokładnością ±3%, czujniki temperatury do monitoringu HACCP, czujniki otwarcia drzwi i przestrzeni ładunkowej, identyfikatory kierowcy RFID i Dallas. Każdy czujnik rozszerza zakres zbieranych danych o kolejną warstwę informacji operacyjnych.
Jak dane telematyczne przekładają się na decyzje biznesowe?
Same dane telemetryczne nie mają wartości – wartość tworzą wnioski, które z nich wynikają. FM Professional przetwarza surowe dane z urządzeń i prezentuje je w formie gotowych do działania informacji zarządczych.
Dane o zużyciu paliwa z CAN w połączeniu z danymi akcelerometru pozwalają zidentyfikować kierowców jeżdżących nieefektywnie i wdrożyć program eco drivingu, który zmniejsza koszty paliwa o ok. 25%. Dane o stylu jazdy z akcelerometru 3D tworzą profil ryzyka floty, który część ubezpieczycieli uwzględnia przy ustalaniu składki AC – możliwa zniżka do 30%. Dane o czasie pracy silnika z CAN połączone z danymi sondy paliwowej wykrywają nieudokumentowane pobrania paliwa i jazdę na biegu jałowym. Dane lokalizacyjne z geofencingiem automatycznie dokumentują każdą wizytę u klienta lub dostawę bez ręcznych raportów. Dane z tachografu pobierane przez CAN trafiają automatycznie do systemu archiwizacji, eliminując ryzyko przeoczenia terminów odczytu DDD.
Co wyróżnia telematykę FM Solutions?
FM Professional oparty jest na autorskim oprogramowaniu FM Solutions rozwijanym przez Centrum Badawczo-Rozwojowe w Lublinie od ponad dwóch dekad. Urządzenia GPS FM Solutions obsługują standard LTE, wyposażone są w wbudowaną antenę GSM, akcelerometr 3D, wbudowany akumulator rezerwowy i rejestrator zdarzeń zapisujący dane lokalnie przy braku łączności z serwerem. Urządzenia mają szereg wejść cyfrowych i analogowych umożliwiających podłączenie czujników zewnętrznych, bezpośrednie podłączenie do magistrali CAN pojazdu i możliwość zdalnej konfiguracji i wymiany oprogramowania.
Dla maszyn budowlanych i sprzętu rolniczego urządzenia spełniają normy IP67/IP69K – odporne na wstrząsy, wibracje, kurz, błoto i ekstremalne temperatury.
Więcej o technologii FM Solutions: Technologia FM Professional | Oferta monitoringu GPS
FAQ – telemetria i telematyka floty
Czym różni się telemetria od zwykłego GPS?
Prosty GPS dostarcza wyłącznie danych lokalizacyjnych – gdzie jest pojazd i jaką ma prędkość. Telematyka to lokalizacja GPS plus dane z magistrali CAN pojazdu, akcelerometru i czujników zewnętrznych – czyli pełny obraz parametrów pojazdu i zachowania kierowcy w czasie rzeczywistym.
Jakie dane przesyła urządzenie telematyczne przez CAN?
Magistrala CAN dostarcza: obroty silnika, temperaturę, poziom i zużycie paliwa, stan licznika, błędy OBD, dane z tachografu i dziesiątki innych parametrów bezpośrednio z komputera pokładowego pojazdu – bez dodatkowych czujników.
Czy urządzenie telematyczne działa bez zasięgu GSM?
Tak – urządzenia FM Solutions wyposażone są w wbudowany rejestrator zdarzeń, który zapisuje dane lokalnie przy braku łączności z serwerem. Dane są przesyłane automatycznie po przywróceniu zasięgu GSM.
Jak dane telematyczne mogą wpłynąć na koszty ubezpieczenia?
Dane z akcelerometru 3D dokumentują profil ryzyka floty – styl jazdy kierowców, liczbę gwałtownych hamowań i historię tras. Część ubezpieczycieli uwzględnia te dane przy ustalaniu składki AC, umożliwiając zniżkę do 30% dla flot z aktywnym monitoringiem GPS.
+48 22 638 30 38 | biuro@fmsolutions.pl | fmsolutions.pl
