Zmiana czasu w tachografie – jak zrobić to prawidłowo i uniknąć problemów
Zmiana czasu letniego na zimowy i z powrotem to czynność, o której kierowcy zawodowi muszą pamiętać dwa razy w roku. Przestawienie czasu lokalnego w tachografie to prosta procedura, ale jej brak lub błędne wykonanie może powodować rozbieżności między wyświetlanym czasem a rzeczywistym – co utrudnia kontrolę czasu pracy i może rodzić pytania podczas inspekcji ITD. Ten artykuł wyjaśnia, jak działa czas w tachografie, kiedy trzeba go zmieniać i jak to zrobić krok po kroku w popularnych modelach.
UTC i czas lokalny – kluczowe rozróżnienie
Zanim przejdziemy do procedury, warto zrozumieć mechanizm. Tachograf cyfrowy rejestruje wszystkie dane w czasie UTC (Coordinated Universal Time) – uniwersalnym czasie koordynowanym, niezależnym od stref czasowych i zmian czasu letniego i zimowego. Czas UTC w tachografie nie jest dostępny do samodzielnej zmiany przez kierowcę ani przez przewoźnika – można go korygować jedynie o ±1 minutę raz na tydzień, żeby eliminować drobne rozbieżności między urządzeniami. Jeśli czas UTC w tachografie różni się od rzeczywistego czasu UTC o więcej niż 20 minut, konieczna jest wizyta w autoryzowanym serwisie tachografów i ponowna kalibracja.
To, co kierowca zmienia przy zmianie czasu letniego i zimowego, to czas lokalny – przesunięcie wyświetlanego czasu względem UTC. Polska w czasie zimowym jest w strefie UTC+1, w czasie letnim w strefie UTC+2. Zmiana czasu lokalnego w tachografie nie wpływa na faktyczne zapisy danych na karcie kierowcy ani w pamięci tachografu – wszystkie aktywności są zawsze rejestrowane w UTC.
Kiedy trzeba zmienić czas w tachografie?
Zmiana czasu lokalnego w tachografie jest potrzebna dwa razy w roku: przy przejściu z czasu zimowego na letni (ostatnia niedziela marca – przestawiamy zegarki z 02:00 na 03:00) i przy przejściu z czasu letniego na zimowy (ostatnia niedziela października – przestawiamy zegarki z 03:00 na 02:00). Nowsze tachografy Gen2 mogą zmieniać czas lokalny automatycznie – warto to sprawdzić. Starsze modele wymagają ręcznego przestawienia.
Poza zmianą czasu sezonowego korekta czasu lokalnego jest potrzebna również po kalibracji tachografu (np. po wymianie opon lub serwisie urządzenia) oraz gdy wyświetlany czas lokalny różni się od rzeczywistego czasu lokalnego.
Jak zmienić czas lokalny w tachografie VDO/Continental (DTCO)?
Procedura dla tachografów VDO Continental (DTCO) jest następująca. Wejdź do menu głównego wciskając klawisz OK. Strzałkami nawiguj do opcji WPISZ POJAZD i zatwierdź OK. Odszukaj opcję CZAS LOKALNY – czas lokalny oznaczony jest czarną kropką na wyświetlaczu. Strzałkami góra/dół zmień wartość o ±1 godzinę. Zatwierdź klawiszem OK. Czas przestawiany jest co 30 minut, dlatego zmiana o jedną godzinę wymaga dwóch kliknięć.
Jak zmienić czas lokalny w tachografie Stoneridge (SE5000)?
Procedura dla tachografów Stoneridge jest następująca. Włóż kartę kierowcy. Naciśnij OK i przejdź do opcji USTAWIENIA lub MENU USTAWIEŃ. Wybierz CZAS LOKALNY. Zmień wartość o ±1 godzinę i zatwierdź.
Podobna procedura obowiązuje dla tachografów ACTIA i EFAS – opcja czasu lokalnego dostępna jest w menu ustawień urządzenia. W razie wątpliwości co do konkretnego modelu warto sprawdzić instrukcję obsługi urządzenia lub skontaktować się z serwisem tachografów.
Czy brak zmiany czasu lokalnego grozi karą?
W przypadku tachografów cyfrowych brak przestawienia czasu lokalnego nie grozi bezpośrednio karą, ponieważ dane są rejestrowane w UTC niezależnie od ustawień czasu lokalnego. Czas pracy kierowcy jest jednak weryfikowany według czasu lokalnego, dlatego rozbieżność między wyświetlanym czasem a rzeczywistym utrudnia planowanie i kontrolę limitów czasu jazdy, przerw i odpoczynków. Dobra praktyka to wykonanie wydruku dziennego z opisem „zmiana czasu letniego/zimowego” po dokonaniu zmiany – jako dokumentacja dla ewentualnej kontroli.
Jak FM Professional wspiera zarządzanie danymi tachograficznymi?
FM Professional automatycznie pobiera pliki DDD z tachografów przez magistralę CAN – co eliminuje ryzyko przeoczenia interwałów odczytu (co 90 dni z tachografu, co 28 dni z karty). System obsługuje tachografy VDO/Continental (DTCO), Stoneridge (SE5000), EFAS oraz ACTIA w wersjach Gen1 i Gen2.
Więcej: Tachograf inteligentny – zdalny odczyt, obowiązki i integracja z GPS | Monitoring GPS samochodów ciężarowych
FAQ – zmiana czasu w tachografie
Czy zmiana czasu w tachografie dodaje kierowcy dodatkową godzinę odpoczynku?
Nie. Tachograf rejestruje rzeczywisty upływ czasu w UTC, niezależnie od ustawień czasu lokalnego. Zmiana czasu z letniego na zimowy nie dodaje ani nie ujmuje godziny z planowanego odpoczynku – kierowca musi odbyć odpoczynek w pełnym wymiarze godzin rzeczywistych.
Czy do zmiany czasu lokalnego w tachografie potrzebna jest karta kierowcy?
Nie – zmiana czasu lokalnego jest dostępna w menu tachografu bez karty kierowcy ani karty przedsiębiorstwa.
Co zrobić, gdy czas UTC w tachografie jest niezgodny z rzeczywistością?
Kierowca może korygować czas UTC o ±1 minutę raz na 7 dni. Przy rozbieżności przekraczającej 20 minut konieczna jest wizyta w autoryzowanym serwisie tachografów i ponowna kalibracja urządzenia.
Czy tachografy Gen2 zmieniają czas automatycznie?
Część nowszych tachografów Gen2 zmienia czas lokalny automatycznie przy zmianie czasu sezonowego. Warto to sprawdzić przed zmianą czasu – jeśli urządzenie nie przestawiło się automatycznie, należy dokonać zmiany ręcznie według procedury opisanej powyżej.
+48 22 638 30 38 | biuro@fmsolutions.pl | fmsolutions.pl
